czy krwiodawstwo jest zdrowe
Zdrowie

Cała prawda o krwiodawstwie – czy szlachetność idzie w parze ze zdrowiem?

Udostępnień 48

Ze szlachetnością oddawania krwi nie ma co dyskutować, ale czy wychodzi ona nam na dobre? Czy na pewno utrata blisko pół litra krwi jest nieszkodliwa dla zdrowia, jak szybko organizm się regeneruje i odzyskuje utracone składniki krwi? Jeśli te pytania nurtują Cię w podobnym stopniu co mnie, zachęcam do przeczytania dalszej części!

Oddawanie krwi ratuje miliony istnień rocznie, a ilość pobieranej na ten cel krwi przekracza 90 milionów jednostek1. Szlachetność szlachetnością, ale dbając o czyjeś zdrowie powinniśmy najpierw zadbać o swoje.

Oddawanie krwi a ryzyko anemii, niedokrwistości?

Jednokrotne oddanie krwi dla organizmu jest stratą 200 – 250 mg żelaza. W celu uzupełnienia tak wielkiej ilości należało by codziennie wchłaniać 4 – 5 mg żelaza przez 56 dni. Jako, że wchłaniamy tylko około 10% ze spożywanej puli żelaza (2 – 3 mg przy dobrze zbilansowanej diecie), pokrycie tego zapotrzebowania (nota bene, około czterokrotnie wyższego od standardowej kiepskiej diety) bez suplementów wydaje się niemożliwym, nawet biorąc pod uwagę sprawniejsze wchłanianie w przypadku niedoboru2,3.

Jeszcze większą uwagę na ten aspekt krwiodawstwa muszą zwrócić osoby nie spożywające lub ograniczające produkty odzwierzęce a bogate w żelazo. Żelazo niehemowe, czyli występujące głównie w roślinach, wchłania się znacznie słabiej. Pomóż mu dbając o obecność witaminy C w posiłkach.

Co jeśli moja krew jest uboga w hemoglobinę?

Zdecydowana większość odroczeń krwiodawstwa ze względu na niską hemoglobinę tyczy się kobiet po menstruacji lub ciąży, co jest zupełnie normalne i zrozumiałe, jednak pozostała część osób w wypadku odmowy pobrania krwi może a wręcz powinna udać się do szpitala i zrobić sobie komplet badań2,4.

Niska hemoglobina, szczególnie u osób, które nigdy lub dawno temu oddawały krew może pociągnąć za anemią takie schorzenia jak: krwawienie z przewodu pokarmowego (oglądamy kupę, i to codziennie!), niedobór witaminy B12 a nawet nadczynność tarczycy, cukrzycę czy zespół Raynauda2 (to ten zespół, przy którym raczej nie powinno się stosować metody Wima Hofa : ( ).

Niedobory żelaza mogą również przyczyniać się do rozwinięcia zespołu niespokojnych nóg, zaburzeń percepcji, niskiej wydolności czy przewlekłego zmęczenia2.

Osoby ze sporym zapasem żelaza, a więc wysoką ferrytyną mogą z większym spokojem oddawać krew.

wpływ krwiodawstwa na wydolność fizyczną

Oddawanie krwi a wydolność organizmu

Oddanie blisko 10% objętości krwi powoduje zubożenie organizmu w hemoglobinę, to już wiemy. Hemoglobina dostarcza tlen komórkom do produkcji energii, to tak jak na grillu, no prawie, grill też produkuje ciepło ale nie chodzi.

Najlepsze dostępne dane wskazują na niewielkie ale potencjalnie fizjologicznie istotne obniżenie poziomu hemoglobiny, VO2max [wskaźnik wydolności fizycznej] oraz maksymalnej wydolności wysiłkowej w dwóch pierwszych dniach po oddaniu 400 – 500 ml krwi5.

Maksymalna wydolność wysiłkowa aktualnie może spaść nawet o 10%. Jeśli planujesz oddawanie krwi przed weekendem pełnym pracy fizycznej na działce, siłowni czy bierzesz udział w zawodach, lepiej odpuść sobie i poczekaj na lepszy termin5.

Czy oddawanie krwi odchudza?

W USA porównano przeszło milion krwiodawców z resztą populacji, wychodząc z wnioskiem, że osoby oddające krew mają nieznacznie niższą częstość występowania otyłości. Co prawda różnica ta była większa u mężczyzn w przedziale 20 – 59 lat, ale najprawdopodobniej wiązało się to z selekcją dawców prowadzoną przez amerykańskie banki krwi6.

Pomijając fakt, że odnowienie takiej ilości utraconej krwi to dla organizmu spory wydatek energetyczny, to lepiej z myślą o odchudzaniu tego nie robić. Z reguły odchudzanie wiąże się z ucięciem kaloryki, za czym z kolei idzie redukcja podaży żelaza, a później patrz akapit o anemii. Oddając krew pozwól sobie na porządny dzień czy dwa cheat meali bogatych w żelazo. Połącz przyjemne z pożytecznym.

czy krwiodawstwo przedłuża życie

Czy krwiodawstwo przedłuża życie?

Krążą takie plotki między krwiodawcami i wiele badań na mniejszej ilości osób potwierdzało tę tezę.

Jednak biorąc pod uwagę raczej niską ilość osób biorących udział w tych badaniach i fakt, że dawcy krwi muszę spełniać pewne wymogi dotyczące ich zdrowia postanowiono przeprowadzić obserwacje na dość sporej ilości dawców, bo 1 182 495 osób. Okazuje się, że regularne oddawanie krwi nie wiąże się z przedwczesną śmiercią ale nie można tego wiązać z ogólną poprawą zdrowia7.

Jakie są plusy oddawania krwi?

Krwiodawstwo to niezły antyoksydant, że też się tak wyrażę. Obniża ono ilość wolnych rodników oraz zmniejsza stres oksydacyjny8. Zmniejsza stany zapalne i ciśnienie krwi. Na dodatek, wysoki poziom żelaza we krwi i zespół metaboliczny są silnie powiązane, dlatego też u regularnych krwiodawców zaobserwowano mniejsze ryzyko wystąpienia tego zespołu schorzeń. Plagi dzisiejszych czasów9!

Jako, że znacznie obniża ilość hemoglobiny można pod okiem lekarza spróbować oddawania krwi przy leczeniu nadkrwistości.

Nie można pominąć wpływu mentalnego. Nic tak nie raduje duszy jak pomoc innym…  i czekolada.

OK, Filip, to jak często mogę oddawać krew?

Jak często można oddawać krew?

Badania sugerują, że 56 dniowy okres pomiędzy oddawaniem krwi (u nas dla mężczyzn, kobiety muszą odczekać 84 dni) jest za krótki aby uzupełnić straty żelaza. Oczywiście, dzięki zmagazynowanemu żelazu nie jest tak, że po jednym oddaniu krwi nabawimy się niedoborów, jednakże szybciej wydarzy się to u kobiet aniżeli mężczyzn. Dla wielu krwiodawców, czas niezbędny na odnowienie straconego żelaza i hemoglobiny wynosi pół roku (!) lub nawet dłużej2,4 (!!).

Mężczyźni oddający trzykrotnie w ciągu roku krew mieli wysokie ryzyko rozwinięcia niedoborów żelaza4. Co też było wystarczającym argumentem na podważenie zasadności stawianych krwiodawcom wymogów przed pobraniem krwi (m. in. najniższa wartość hemoglobiny)10.

co jeść po oddaniu krwi

Co jeść po oddaniu krwi?

Wytworzenie na nowo blisko pół litra krwi dla organizmu to nie lada wyczyn i trochę musi się przy tym namachać, dlatego nie żałuj sobie wysokokalorycznych posiłków w pierwszych dwóch dniach po oddaniu krwi. Pamiętaj by jeść bogate w żelazo produkty. Ugotuj sobie barszczyk z fasolą i wypoczywaj.

Przepisy na bogate w żelazo dania znajdziesz w części kulinarnej bloga pod tagiem żelazo.

Suplementy żelaza

Wiele badań podkreśla możliwość wystąpienia konieczności brania suplementów żelaza aby nie wpaść w anemię, szczególnie przy wielokrotnym i częstym krwiodawstwie2,3,11. O ile będziesz stosować normalną dostępną dawkę i słuchać się zaleceń suplementacji wszystko powinno być OK. Pamiętaj jednak – podejście typu: a, oddałem krew to wezmę z 4 piguły – może być tragiczne w skutkach12.

dunajewski oddaje krew

Pod wpływem krwiodawczej aury podczas pisania tego posta nie mogłem się oprzeć pokusie dobrego uczynku:)

Pomagać zawsze warto – w myśl tego, że nie tylko zdrowie fizyczne a i mentalne jest nam do szczęścia potrzebne! O, a tego szczęścia to na pewno za pieniądze nie kupisz!


Źródła: 1, 2, 3, 4, 5, 6, 7, 8, 9, 10, 11, 12


Pragnę zaznaczyć, że nie jestem pracownikiem służby zdrowia. Zanim zaczniesz działać na własną rękę skontaktuj się z takowym. 😉
A! Warto dzielić się wiedzą ze znajomymi. Będę niezmiernie wdzięczny jeśli klikniesz któryś z poniższych przycisków!

Udostępnień 48

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *

Close